Pistlar

Í gær var rætt á þingi útlendingafrumvarp Jóns Gunnarssonar. Þar er “vandinn” lagður upp sem svo að “fjölgun umsókna undanfarinn áratug sýnir hversu mikilvægt er að stjórnvöld geti brugðist við, eftir atvikum með laga- og reglugerðarbreytingum, og aðlagað verndarkerfið að þeirri þróun sem á sér stað á hverjum tíma. Verndarkerfið þarf að vera í stakk búið og byggt þannig upp að þeir sem raunverulega eiga rétt á alþjóðlegri vernd fái skjóta og mannúðlega afgreiðslu mála sinna. Á sama tíma er nauðsynlegt að tryggja að misnotkun á kerfinu sé í lágmarki.”

Stjórnvöld nota stór orð um velferð á Íslandi í fjárlagafrumvarpi næsta árs. Þar er talað um sterka stöðu heimilanna, auknar ráðstöfunartekjur og áætlanir um að verja afkomu og lækka verðbólgu. Nánar tiltekið að: “áfram staðinn vörður um viðkvæma hópa og unnið gegn verðbólgu með því að bæta afkomu ríkissjóðs”.

Í þessari viku hefur hlé verið gert á þingstörfum út af einhverju sem nefnist kjördæmavika. Þrátt fyrir að það sé nýbúið að kalla saman þing eftir um þriggja mánaða hlé. Það sama er einnig gert í febrúar, þegar nýbúið er að kalla þing saman eftir um mánaðar jólahlé. En hver er eiginlega tilgangur þessarar kjördæmaviku, og af hverju eru þingmenn alltaf í hléi frá Alþingi?

Í gær mælti Þórhildur Sunna Ævarsdóttir fyrir einfaldri breytingu á lögreglulögum. Frumvarpið snýst um að bæta orðinu “lögmætum” við 19. grein laganna. Greinin mun þá segja: “Almenningi er skylt að hlýða lögmætum fyrirmælum sem lögreglan gefur, svo sem vegna umferðarstjórnar eða til þess að halda uppi lögum og reglu á almannafæri”.

Píratahreyfingin er 16 ára gömul á heimsvísu en 10 ára gömul á Íslandi. Árið 2013 tóku Píratar fyrst þátt í alþingiskosningum á Íslandi og fengu rétt rúmlega 5%, þrjá þingmenn og náðu þannig yfir þröskuldinn hræðilega sem gefur rétt til jöfnunarþingmanna. Nú eru þingmenn Pírata sex og áhrif grunnstefnu Pírata á íslenska pólitík er óneitanleg.

Fyrir rúmri viku skrifaði Óli Björn Kárason pistil í Morgunblaðið um óttann við „rangar skoðanir“ sem afleiðingu af svokallaðri „slaufunarmenningu”. Greinin lýsir einu af mörgum sjónarhornum á mikilvægi tjáningafrelsis í frjálsum samfélögum, en það er margt annað sem þarf að hafa í huga þegar það málefni er skoðað.

Nýlega sagði Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra að hann vildi hlusta á vísindamenn þegar kæmi að því að taka ákvörðun um það hvort byggja ætti flugvöll í Hvassahrauni. Það er gott að ráðherra vilji ráðfæra sig við vísindafólk – því ber að fagna. En hvað þýðir það eiginlega fyrir stjórnmálafólk að hlusta á vísindamenn, að taka vísindin alvarlega?

Nú eru liðnir nákvæmlega fimm mánuðir frá því að fjármálaráðherra seldi aftur eignarhluti ríkisins í Íslandsbanka. 22. mars 2022 var 22,5% hlutur seldur í Íslandsbanka með 2,25 milljarða afslætti til 207 fjárfesta. Salan fór fram með svokölluðu tilboðsfyrirkomulagi sem er sérstaklega miðað að hæfum fagfjárfestum en ekki almennum fjárfestum. Í stuttu máli þýðir það að útboðið er ekki opið og aðgengilegt öllum. Þetta er mikilvægt.

Árið 2017 var viðburðaríkt ár í stjórnmálum á Íslandi. Ný ríkisstjórn var mynduð í upphafi árs eftir stutta stjórnarkreppu í kjölfar þess að ríkisstjórn Sigmundar Davíðs sprakk út af birtingu Panamaskjalanna. Það er nefnilega aldrei gott þegar fólk, sérstaklega ráðafólk, nýtir sér skattaskjól til þess að forðast skatta. Ný ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar tók við ásamt Viðreisn og Bjartri framtíð með tæpasta mögulega meirihluta. Sú ríkisstjórn reyndist ekki langlíf, en hún sprakk strax um haustið sama ár, örstuttu eftir að ríkisstjórn Bjarna hafði lagt fram fyrsta fjárlagafrumvarp sitt.

Samkvæmt Hagstofunni stendur 12 mánaða vísitala neysluverðs nú í 9,9%. Helstu ástæðurnar eru nokkuð skýrar, það er hækkun á húsnæðismarkaði að undanförnu og hækkun á vöruverði erlendis, aðallega vegna heimsfaraldurs og stríðsins í Úkraínu. 2,4 prósentustig eru vegna hækkunar á húsnæðisverði. Það hljómar kannski ekki mikið, bara um fjórðungur af heildar verðbólgunni, en 10% hækkun á mjólk eru miklu færri krónur en 2% hækkun á leigu húsnæðis.